Manastiri na Fruškoj gori

Manastir Beočin

Manastir Beocin, sa prvobitnom malom crkvom Vaznesenja Gospodnjeg, osnovan je u XVI veku. Crkva je porušena i na njenom mestu je 1732-1740.godine, Milivoje Milakovic iz Starog Futoga, podigao novu,današnju, sa manastirskim konacima. Barokni trem i visoki zvonik su iz 1762.godine. Konacni izgled crkva i konaci dobili su prilikom restauracije 1893.godine. U stilskom pogledu, crkva je mešavina tradicionalnih i novih stilova, sa elementima gotike i klasicizma. Ikonostas je nastao 1756.godine a ikone su slikali Janko Halkozovic, Dimitrije Bacevic i Teodor Dimitrijevic-Kracun. Živopis koji je 1777.godine radio Janko Halkozovic slabo je sacuvan. Ime je dobio po mestu obližnjem mestu Beocin.

Manastir Novo Hopovo

Manastir Novo Hopovo je posle Krušedola najznacajniji verski I kulturni centar u Vojvodini. Udaljen je 3 km od izletišta Venac i 0,5 km od od asfaltnog puta Novi Sad-Irig-Ruma. Prema Tronoškom letopisu, manastir, sa crkvom Svetog Nikole, je osnovao despot Stefan Slepi, a prema žitiju Majke Angeline, Stefanove supruge, ktitor je njihov sin despot Đorde, kasniji vladika Maksim. Današnju crkvu podigli su Lacko i Mirko Jovšic, iz Srpskog Kovina 1756.godine. Crkva je u osnovi trikonhosnoh oblika, sa kupolom, pripratom i velikim zvonikom. Gradena je u duhu srpske srednjovekovne moravske arhitekture sa primesama vlaškog uticaja, spolja izuzetno bogato ukrašena. Živopis u oltaru i naosu raden je 1608.godine pod uticajem kritskog slikarstva, dok je kvalitetniji živopis u priprati nastao 1654.godine i po stilu je bliži uzorima iz XIV veka. Raskošan, pozlaceni ikonostas oslikao je 1770.godine naš najveci barokni slikar Teodor Kracun. Tokom Drugog svetskog rata, manastir i ikonostas su znatno ošteceni od strane gestapoa i hrvatskih nacista. Posle rata, crkva je restaurirana i danas se u njoj nalaze mošti sv. Teodora Tirona.

Manastir Krušedol

Manastir Krušedol sa crkvom Blagoveštenja je najznacajniji verski, nacionalni, kulturni i istorijski fruškogorski spomenik. Crkvu je izmedu 1509. i 1514.godine, podigao vladika Maksim, bivši despot Đorde, sin despota Stefana slepog (sin Đurda Smederevca), i despotice Angeline – sv. Majke Angeline (rodake albanskog kneza Đurda Kastriota – Skenderbega). Osnova crkve je trikonhosna, fasade su jednostavno omalterisane, trem iznad ulaza sa klsicistickom dekoracijom dozidan je 1745.godine, a barokni zvonik je odvojen od crkve i povezan sa zapadnim konakom. Arhitektura Krušedola je znatno uticala na kasnije sazidane fruškogorske manastire. Prvobitni, tradicionalni, vizantijski živopis nastao je izmedu 1543. i 1545.godine. Sredinom XVIII veka, prekriven je baroknim slikarstvom Jova Vasilijevica, ukrajinskog slikara i Stefana Teneckog, domaceg majstora, koje se svojom celinom ubraja u najviše domete srpskog monumentalnog baroknog slikarstva i definitivno je napuštanje vizantijskog nacina slikanja. Deo ikona na ikonostasu radili su kritski slikari, 1512.godine, a ostatak domacI slikar Dimitrije Bacevic 1765. Manastir je dobio ime po obližnjem selu Krušedolu.

Manastir Staro Hopovo

Manastir Staro Hopovo, udaljen je 2 km od Novog Hopova i po predanju ga je osnovao vladika Maksim. Današnja crkva podignuta je 1752.godine na mestu stare brvnare, pravougaone je osnove, sa kubetom i pripratom. Fasada je ukrašena kordonskim vencem i frizom slepih arkadica. Sa veoma lepog i bogato ukrašenog ikonostasa koji je uništen u Drugom svetskom ratu, sacuvano je 26 ikona.

Manastir Bešenovo

Manastir Bešenovo, udaljen je oko 2 km od Male Remete. Po predanju, osnovao ga je kralj Dragutin, nepouzdani podatak sa izgubljenog natpisa na zidu navodi 1467.godinu kao godinu živopisanja, dok se u turskim izvorima pominje u XVI i XVII veku. Novi ikonostas Bešenova ciji se pojedini delovi danas nalaze u Galeriji umetnosti u Sremskoj Mitrovici, slikao je 1907.godine Stevan Aleksic. Manastir je stradao u II svetskom ratu i danas je u ruševinama.

Manastir Divša ili Đipša

Manastir Divša ili Đipša, nalazi se u blizini Kuveždina, kod sela Vizic. Crkva Svetog Nikole, manastira Divša, po predanju zadužbina despota Jovana Brankovica, sagradena je krajem XV ili pocetkom XVI veka. Gradevina je trikonhosna, sa jednim uskim kubetom i masivnim tornjem sa kapelom Pokrova Bogorodice koji je podignut 1764.godine kada je obnovljena i sama crkva. Ikonostas je slikao 1753.godine Teodor Stefanov Gologlavac. Manastir je znatno oštecen od strane gestapoa tokom Drugog svetskog rata.

Manastiru Grgeteg

Manastiru Grgeteg prilazi se putem od Iriga a nalazi se u neposrednoj blizini Krušedola. Po tradiciji, manastir su osnovali despoti Brankovici, I još je živo predanje da ga je 1471.godine podigao despot Zmaj Ognjeni Vuk za oca, hilandarskog monaha Germana. Prvi pouzdan podatak potice iz 1619.godine. Današnju crkvu podigao je 1770.godine mitropolit Jovan Đordevic, cije je ime uklesano na skulptovanoj ploci u proskomidiji. Stari ikonostas iz 1774.godine, bio je rad Jakova Orfelina, ali je prilikom restauracije rasturen, i postavljen novi, koji je 1902-1904.godine slikao Uroš Predic. Ikonostas za kapelu zvonika radio je Pjer Križanic. Hram i deo ikonostasa, stradali su u Drugom svetskom ratu a delimicno su obnovljeni 1950.godine.

Manastir Jazak

Manastir Jazak udaljen je 4 km od Vrdnika, ali mu se najlakše prilazi putem od Rume. Stara manastirska crkva posvecena Vavedenju, prvi put se pominje 1522.godine. Od 1736. do 1758.godine gradila se sadašnja crkva Svete Trojice, cija arhitektura sadrži dosta tradicionalnih elemenata. Osnova je trikonhosna, sa osmostranim kubetom. Zidana je redovima kamena i opeke, što fasadi daje lepu polihromiju. Ikonostas je slikao 1769.godine, srpski barokni slikar Dimitrije Bacevic. Ime je dobio po mestu Jazak koje se nalazi u neposrednoj blizini

Manastir Kuveždin

Manastir Kuveždin nalazi se u neposrednoj blizini mesta Divoš i manastira Šišatovac. Crkvu Svetog Save i Svetog Simeona Srpskog, prema tradiciji je osnovao Stefan Štiljanovic u prvoj polovini XV veka. Nakon turskog razaranja, podignuta je 1815-1816.godine nova crkva, trudom igumana Genadija Kirilovica. Arhitektura crkve je klasicisticka, a u istom stilu podignuti su i manastirski konaci. Živipis i ikonostas, slikao je 1851-1853.godine, poznati srpski slikar Pavle Simic. Posle Prvog Svetskog rata, manastir su naseljavale ruske monahinje a znatno je razoren tokom Drugog rata od strane nemacke vojske.